Samookaleczanie

Poczucie odrzucenia ze strony rówieśników bardzo często powoduje agresję skierowaną w stosunku do siebie. Jednym z przejawów takiej agresji jest samookaleczanie, które w środowisku nastolatków staje się zjawiskiem dość powszechnym. Obserwuje się nawet tak zwane przyzwolenie społeczne na tego typu działania. Rówieśników ofiary okaleczeń nie dziwi fakt, że ich kolega okalecza swoje ciało. Dla nich cięcie się żyletkami naczęściej oznacza, że ich kolega po prostu ma problem, z którym nie potrafi sobie poradzić. Problem samookaleczania dotyczy dzieci w każdym wieku, ale częściej – przynajmniej w bardziej uświadomionej formie – nastolatków. Młody człowiek, który nie radzi sobie ze stresem, frustracją i napięciem, próbuje samodzielnie zwalczyć złe emocje i problemy. Jednakże zamiast manifestować je na zewnątrz (jak to bywa najczęściej), kierują je na siebie, kalecząc własne ciało.

Czy zadawanie sobie bólu jest dobrym sposobem na rozwiązanie problemu? Z całą pewnością nie. Jest to swego rodzaju wołanie o pomoc.
Przyczyn samookaleczeń może być wiele. Osoba wkraczająca w próg dorosłości boryka się z wielomi problemami. Niejednokrotnie jest tak, że nie potrafi sobie z nimi poradzić. Mowa tutaj o traumatycznych doświadczeniach, jakich doświadczyła w dzieciństwie. Przyczyną może być np.  lęk przed dorosłością, brak zrozumienia a nawet zawód miłosny. Dla wielu nastolatków jedyną, w ich przekonaniu, metodą radzenia sobie z emocjami jest właśnie samookaleczanie się. Zadawanie sobie bólu fizycznego jest dla nich sposobem na złagodzenie cierpienia psychicznego. Do celowego, świadomego uszkadzania własnego ciała dochodzi również u osób, które odczuwają poczucie winy i szukają sposobu wymierzenia sobie kary. Zachowania takie mogą również być rodzajem szantażu emocjonalnego czy manipulacji. Dla większości osób samookaleczanie się staje się  uniwersalnym narzędziem, jakiego używają, aby sobie poradzić z niezwykle intensywnymi emocjami.
Autoagresja polegająca na okaleczaniu się może przyjmować różne formy – od jednorazowych incydentów po regularne samookaleczanie. Powodów samookaleczeń jest wiele i nie można zdefiniować konkretnej przyczyny zadawania sobie bólu oraz czynienia krzywdy.
Jak sobie pomóc w takiej sytuacji?
Najlepiej szukać wsparcia u psychologa. Może to być psychlog szkolny lub z zewnątrz. Ważne jest, by mu zaufać i być szczerym. Tylko wówczas terapia będzie miała sens. Nie wstydźmy się spotkania z psychologiem czy psychiatrą. To specaliści, którzy nam pomogą i zagwarantują dyskrecję. Czasy, w jakich przyszło nam żyć są niezwykle trudne dla młodego pokolenia. Nikogo nie dziwi już fakt, że młody człowiek szuka pomocy w poradni zdrowia psychicznego, czy też uczęszcza na terapię psychologiczną. Taki człowiek zasługuje nie na współczucie a szacunek. Pracuje nad sobą, walczy ze swoimi problemami, a to już połowa sukcesu.
Młody człowiek borykający się z samookaleczaniem powinien zwierzyć się również rodzicom lub opiekunowi. Również rodzice powinni zdawać sobie sprawę z powagi sytuacji. Niewłaściwe postawy rodzicielskie w postaci odrzucenia, zaniedbania, nadopiekuńczości, nadmiernego wymagania czy też trudna sytuacja ekonomiczna, bezrobocie, problemy alkoholowe - sprzyjają pojawieniu się tego zaburzenia.

Pod żadnym pozorem nie wolno krytykować, wyśmiewać czy szantażować nastolatka. Taka postawa w niczym mu nie pomoże, a raczej zniechęci do pracy nad sobą. Przede wszystkim należy budować atmosferę zaufania, poczucia bezpieczeństwa, swobodnej komunikacji między rodzicami a dziećmi.
Pamiętajmy, że nawet najbardziej zbuntowany nastolatek szuka pomocy, wsparcia, czy po prostu bycia obok.

Megalomania czy wołanie o pomoc

Zaburzenia osobowości nadal pozostają w naszym kraju tematem tabu. Wydaje się to trochę dziwne, zwłaszcza że liczba  osób mających problemy o takim właśnie podłożu z roku na rok wzrasta.
Cisza wokół tego tematu wynika być może ze stereotypów, często wstydu czy obawy.
Wiele osób żyje w przekonaniu, że osoby których dotknęły jakiekolwiek zaburzenia psychiczne są dla społeczeństwa niebezpieczne. Często to tylko pozory.
Niejednokrotnie nie zdajemy sobie sprawy z faktu, że żyjemy blisko takiej osoby, a nawet pod jednym dachem.








Co mam na myśli?
Chciałabym zachęcić młodzież do refleksji na temat osobowości egocentrycznej. Patrząc oczyma '' zwykłego '' człowieka, nie mającego nic wspólnego ze światem medycyny, egocentryk jest egoistą, widzącym tylko czubek własnego nosa. Nie zawsze tak jest....
Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że egocentryzm jest jednym z wielu zaburzeń osobowości.
Egocentryzm może wynikać ze sposobu wychowania. Egocentrykami często są osoby, które   od najmłodszych lat słyszały, że jest najlepsze. Rodzice wychwalający dziecko za wszystko, postępują źle. Ich pochwały często przeradzają się w uwielbienie i wywyższanie ponad wszystko. Postawa taka jest zjawiskiem patologicznym, które często skutkuje rozwinięciem się osobowości egocentrycznej.
Niestety nie zawsze egocentryzm spowodowany jest złym wychowaniem. I tutaj namawiam do tego, by nie szufladkować osobowości egocentrycznej.

U osób borykających się z nerwicami, niejednokrotnie dochodzi do nadmiernego skoncentrowania się na problemie samego siebie. Wynika to z faktu, że nerwica to choroba ''duszy''. Chory często żyje w lęku o własne zdrowie i życie. Nadmierne skupianie uwagi na sobie wynika nie z egoizmu a z obawy.
Chory na nerwicę często cierpi na silne lęki, napięcie nie pozwalające mu spać ani normalnie funkcjonować. Często nie jest w stanie  zapanować nad dręczącymi myślami i natręctwami, obawia się wyjść z domu, panicznie boi się kontaktów z innymi ludźmi, ma obsesje na punkcie swego zdrowia. Nerwicowiec często staje się osobą egocentryczną wołającą o pomoc, silnie skupioną na sobie. W tym jednak przypadku nie z samouwielbienia a z lęku.
Egocentryzm najczęściej leczy się poprzez psychoterapię indywidualną, która ma na celu naukę wrażliwości na problemy i krzywdy innych osób.
W przypadku egocentryzmu spowodowanego nerwicą, leczenie polega przede wszystkim na znalezieniu źródła stanów lękowych i farmakologii.
Mam nadzieję, że udało mi się zobrazować dwa jakże odmienne przykładu egocentryzmu.

Interview młodego pokolenia

Zadaniem niezwykle stresującym jest niewątpliwie poszukiwanie i znalezienie pierwszej pracy. Młodzi, wykształceni ludzie niejednokrotnie przecierają się przez gąszcz ogłoszeń i utwierdzają się w przekonaniu, że znalezienie zatrudnienia w oparciu o umowę o pracę nie jest wcale takie proste jak im się wydawało. Chcąc znaleźć zatrudnienie adekwatne do swego wykształcenia trzeba nie tyle trudu, co szczęścia. Można nawet zaryzykować stwierdzając, że jeśli nie mamy znajomości to znalezienie pracy jest naprawdę ogromnym wyzwaniem.

Na własnym przykładzie wiem, że poszukiwanie pracy zgodnej z kwalifikacjami jest bardzo trudne. Nie znaczy to, że trzeba się poddawać. Warto zapoznać się z istotnymi informacjami, których znajomość może ułatwić nam start w nowym miejscu pracy.

Bardzo istotnym elementem w rekrutacji jest na pewno rozmowa kwalifikacyjna, do której trzeba się odpowiednio przygotować. Przygotowując się do takiego spotkania nasz przyszły pracodawca musi utwierdzić się w przekonaniu, że jesteśmy nie tyle profesjonalni co autentyczni. Bycie sobą i szczerość to nadrzędne cechy potencjalnego pracownika.

Zgodnie z dominującym rynkiem usług, gdzie kontakt z klientem jest bardzo ważny, wielu pracodawców szuka pracowników, którzy będą potrafili zadbać o nich nie tylko wzorowo prowadząc projekty, ale także posiadać będą zdolności interpersonalne. Tak więc umiejętność budowania i utrzymywania relacji z klientem jest dziś niezwykle ważna. Kolejny temat to aspekt finansowy przyszłego pracownika. Nawet jeśli zżera nas ciekawość o tym, ile będziemy zarabiać, uzbrójmy się w cierpliwość. Pod żadnym pozorem nie warto podejmować tematu wynagrodzenia.

Bardzo ważna w procesie rekrutacji jest motywacja do pracy w danej firmie. Nie wolno więc mówić, że szukamy jakiejś pracy bo musimy gdzieś pracować.

Rozmowa kwalifikacyjna to odpowiedni moment, podczas którego pracodawca odczytuje naszą mowę ciała. Warto więc unikać pewnych zachowań, które z pewnością nie wypłyną pozytywnie na postrzeganie naszej osoby. Pamiętajmy, że nasza postawa zdecydowanie wpłyną na ocenę osoby rekrutującej. Jak się więc zachować, by nasz pracodawca odebrał nas jako osobę godną zainteresowania? Ważny jest kontakt wzrokowy. Unikając kontaktu wzrokowego postrzegani będziemy za osobę nieśmiałą lub nieszczerą. Warto zachować sylwetkę wyprostowaną, co oznaczać będzie pewność siebie i silną osobowość.
Bardzo ważne jest posiadanie wiedzy o produktach czy usługach, jakie firma oferuje. Warto też znać kadrę zarządzającą. Im więcej dowiemy się o firmie i metodach rekrutowania pracowników, tym bardziej zwiększymy sobie szansę na pozytywne zaprezentowanie swojej kandydatury.
Na spotkanie rekrutacyjne zabieramy ze sobą nie tylko kompetencje i wiedzę, ale również wygląd. Ważny jest więc odpowiedni wygląd zewnętrzny. Ubierzmy się więc czysto i schludnie. Ubiór powinien być dostosowany do stanowiska, na jakie aplikujemy.
A teraz troszkę porad z savoir vivre.
Nie wyciągamy pierwsi ręki na przywitanie. Jesteśmy gościem, więc musimy się dostosować.
Nie siadajmy, jeśli nie zostaniemy o to poproszeni.
Nie wypowiadajmy się źle o poprzednich pracodawcach.
Bądźmy punktualni.
Nie spoufalajmy się.
Nie przerywajmy rozmówcy.

Pamiętajmy, że rozmowa kwalifikacyjna to okazja do znalezienia się w krzyżowym ogniu pytań rekrutera a także baczna obserwacja naszej osoby. Bądźmy więc na nią przygotowani odpowiednio.

Kolorowa jesień życia

Wizerunek osób starszych w oczach osób młodszych często jest ambiwalentny.


Z jednej strony wykazują się niechęcią i obawą przed tym, że kiedyś będą postrzegać świat tak samo jak ich dziadkowie. Z drugiej zaś strony ich postawa charakteryzuje się pozytywnym nastawieniem do osób, którym często wiele zawdzięczają.


Negatywne nastawienie być może wynika z obawy. Młodzi ludzie często boją się zamknięcia umysłowego, nadmiernej religijności, mądrzenia się i zrzędzenia.


Ich marzeniem jest mądrze się zestarzeć. Patrząc jednak na dziadków, zdają sobie sprawę z faktu, że starzenie się nie zawsze jest łaskawe.


Poruszając temat kontaktów międzypokoleniowych warto przyjrzeć się barierom w komunikacji. Współczesne czasy pokazują, że osoby reprezentujące różne pokolenia stosunkowo rzadko kontaktują się ze sobą. Do tego typu spotkań dochodzi jedynie podczas uroczystości rodzinnych. Jakie są przyczyny powstawania tych barier? Najczęściej seniorzy ograniczają swoje życie do sfery domu i rodziny, co może stanowić trudność w nawiązywaniu kontaktów i utrzymywaniu już istniejących.


Warto tutaj wymienić również bariery mentalnościowe, z których rodzi się przekonanie, że w pewnym wieku nie wszystko wypada. Starsi ludzie myśląc w taki sposób zaczynają się zamykać w sobie, stopniowo wycofując się ze strefy publicznej.





I tutaj chciałabym zachęcić młodzież do odrobiny determinacji i chęci. Pomóżmy dziadkom zmienić mentalność i uwierzyć, że w starszym wieku również można czerpać radość z życia towarzyskiego. Zmieńmy myślenie, że dziadkowie powinni wspierać swoje dzieci i wnuki, które mają większe potrzeby i większe wydatki. Zrozummy, że to my, młodzi powinniśmy być wsparciem dla nich. Bardzo ważne w pokonaniu barier pokoleniowych jest nauczenie się otwartości na wzajemne słuchanie, tworzenie atmosfery bycia razem czy budowanie poczucia zaangażowania wobec siebie nawzajem. Zaprośmy dziadków do kina, teatru. Zaproponujmy wspólny spacer, wygospodarujmy trochę czasu, by razem pobyć. Relacje pomiędzy dziadkami a wnukami są bezcenne – to oni obdarowują dzieci bezgraniczną miłością. Ich mądrość i doświadczenie życiowe mają ogromną wartość dla młodego pokolenia. Jako dorosłe już wnuki spróbujmy im za to podziękować, okazując zainteresowanie.

Przez pryzmat młokosa

Współcześni nastolatkowie żyją w świecie zupełnie innym od tego, w jakim dorastaliśmy my.
Jak scharakteryzować współczesnego nastolatka?
Wielu dorosłych, którzy utwierdzają się w przekonaniu, że dzisiejsza młodzież jest inna, niż kiedyś powiedziałoby, że współczesny nastolatek lubi żyletki, głodówki i seks.
Dzisiejsza młodzież nie lubi wychodzić z domu, woli siedzieć bezczynnie w łóżku i wpatrywać się w monitor laptopa. Coraz więcej nastolatków ma deprechę, myśli samobójcze, nie lubi swoich rodziców. Młodzi ludzie szukają porad typu: jak się ciąć, żeby nikt nie zauważył, ale żeby bolało.






Tak odbierany jest współczesny nastolatek przez starsze pokolenie.
Może warto spojrzeć na to z drugiej strony?
Czy współczesna młodzież ma się aż tak dobrze, że na siłę poszukuje współczucia, chce zwrócić na siebie uwagę z nudów, żeby zaimponować kolegom?
Jak wygląda współczesny świat widziany oczami nastolatka?











'' Moi rodzice wcale się mną nie interesują. Moim koleżankom wydaje się, że mam wszystko, najmodniejsze ciuchy, mega kieszonkowe. Zamiast rodzinnego obiadu kosztowny catering, no bo rodzice nie mają czasu na stanie w kuchni. Kiedy mama pyta czy mam ochotę na sernik, wolę odpowiedzieć przecząco bo już nie wiem, kiedy sama coś upiekła, a na ciasto z cukierni nie mam ochoty. Śniadanie do szkoły ślicznie zapakowane, i całus na do widzenia to marzenie nie mające szans na spełnienie. Mogę się raczej spodziewać pieniędzy na stole i napisanej na kartce wiadomości : Kasiu tu masz pieniądze kup sobie śniadanie, całuję pa mama.''
To zwierzenie nastolatki, z którą przez przypadek udało mi się porozmawiać.






Co o tym sądzicie?


Zaryzykuję stwierdzeniem, że to my, dorośli w dużej mierze jesteśmy winni trudnej sytuacji naszych pociech. Ciągła gonitwa za pieniądzem, brak rozmowy, zainteresowania swoim dzieckiem, powodują że nasze relacje ochładzają się. Pamiętajmy, że żadnymi pieniędzmi nie zrekompensujemy dziecku braku czasu.
Oczekiwania współczesnego nastolatka są ogromne. Świat ich otaczający staje się zdecydowanie trudniejszy, niż za naszych czasów. Dzisiejsza młodzież żyje w świecie otwartym na wiele możliwości rozwoju. Ciągły postęp techniczny, cywilizacyjny wymaga od młodych ludzi przystosowania i radzenia sobie z tym, co nowe. Świat pędzi do przodu i ludzie sami muszą nauczyć się radzić sobie w życiowych sytuacjach.





Nie jest to wcale tak łatwe, jak by się mogło wydawać. Świat i codzienność, w której żyją nastolatkowie potrafi być nieprzyjazny i wrogi.
Dlatego zachęcam do refleksji na ten temat i spojrzenia na nasze dorastające dzieci z innej perspektywy. Poświęcajmy im więcej czasu. Ich bunt to wołanie o pomoc, o zainteresowanie ich pasjami, zapotrzebowaniem i problemami.
Bądźmy rodzicami dającymi więcej serca i ciepła. Nie wytykajmy błędów, ale nagradzajmy to, co dobre, doradzajmy, doceniajmy. Po prostu bądźmy blisko.

Bezpardonowe przekraczanie granic prywatności – parę słów dla rodziców

Wielu rodziców wychodzi z założenia, że musi o swoim dziecku wiedzieć wszystko. Ich zdaniem każda metoda by ten cel osiągnąć jest dopuszczalna. Stwierdzenie typu '' im więcej wiem o swoim dziecku, tym bardziej uchronię je od błędów '' jest bardzo mylne i nie znajduje odzwierciedlenia w kwestii zapewnienia bezpieczeństwa dziecku. Nadkontrola nie prowadzi do niczego dobrego. Wertowanie zapisków dziecka, przeglądanie sms-ów to niezbyt dobry sposób na uchronienie go przed czymś złym. Taka nadmierna kontrola daje rodzicowi możliwość by poczuł, że panuje nad sytuacją i ma wpływ na swoje dziecko. To poczucie jest bardzo mylne. Potajemna kontrola nad swoim dzieckiem powinna być ostrzeżeniem dla rodzica, że ich relacje nie są najlepsze. Brak zaufania i bezpardonowe przekraczanie granic jego prywatności nie wróży niczego dobrego na przyszłość. Dziecko, a zwłaszcza nastolatek bardzo szybko zdają sobie sprawę z tego, że są kontrolowani przez bliskich. Doprowadza to do ostrej wymiany zdań, buntu a nawet braku szczerości. Nastolatek wiedząc, że jest kontrolowany przez rodzica, odczuwa potrzebę ukrywać przed nim swoje sprawy. Doprowadza to do coraz większego dystansu.












Drodzy rodzice!


Dziecko ma prawo do swojej prywatności. Uszanujmy więc jego potrzebę. Puśćmy wodze wyobraźni: jak czulibyśmy się, gdyby role się odwróciły i ktoś z naszych bliskich grzebał w naszej prywatności ? Nie zapominajmy, że młodzi ludzie, którzy utwierdzili się w przekonaniu, że są kontrolowani odbierają to jako zdradę. Wówczas autorytet rodziców w ich oczach spada. Nie kontrolujmy własnych dzieci, gdyż nigdy do końca nie uda nam się wniknąć w ich głowy, myśli i plany. Przeszukane kieszenie nie dadzą nam odpowiedzi na nurtujące nas pytania. Lepiej porozmawiać z dzieckiem, to krótsza droga do jego serca. Małym kroczkiem zbliżajmy się do dziecka, aż do momentu, kiedy samo pozwoli nam wejść do swego intymnego świata. Podczas wspólnych rozmów, spróbujmy wytłumaczyć dziecku jak my dorośli pojmowaliśmy świat w jego wieku, jakie mieliśmy zabawne a jakie trudne zdarzenia. Obdarzenie zaufaniem jest wyrazem szacunku. Dziecko widząc, że rodzice wierzą mu, stara się ich nie zawieść, z kolei to „trzymane krótko” ma o wiele większą pokusę i chęć uwolnienia się z tych więzi. Więzi rodzinne zbudowane na wzajemnym zaufaniu i zainteresowaniu są zdecydowanie trwalsze niż te, które są oparte na ciągłym kontrolowaniu.

Pozytywna afirmacja własnego siebie

W ostatnich czasach coraz więcej uwagi przykuwa temat asertywności. Warto zainteresować się tym tematem, gdyż asertywność sprzyja kształtowaniu równości w stosunkach międzyludzkich. Dzięki postawie asertywnej możemy bronić własnego stanowiska bez nadmiernego lęku. Osoba asertywna w sposób swobodny i szczery wyraża uczucia. Korzysta z własnych praw bez naruszenia praw innych osób.

Czasy, kiedy o asertywności nie mówiono głośno przy dzieciach odchodzą powoli w zapomnienie. Niegdyś bywało tak, że w szkołach nauczyciele hamowali proces dochodzenia swoich praw. Na pochwałę zasługiwał uczeń cichy, który nie kwestionował autorytetów. Zachowanie takie wpływało na jego aktywność zawodową. Pracownik nieasertywny był utwierdzony w przekonaniu, że przeciętnej jednostce nie wolno było wypowiadać się w sposób, który spowodowałby zaostrzenie stosunków w firmie. Zobligowany był do spełnienia rozkazów szefostwa. W ostatnich lat sytuacja zmieniła się na korzyść pracownika, gdyż mieniły się prawa pracownika. Dzięki temu ludzie stają się asertywni i nie boją się mówić ''nie''.

Jak powiedział niegdyś Robert Browning – angielski poeta i dramatopisarz - '' człowiek jest coś wart, jeśli zaczyna walkę z samym sobą''.

Przyjrzyjmy się więc asertywności z bliska....

Osoba asertywna jest świadoma swoich mocnych stron i słabości. Jest na tyle odważna, że podejmuje ryzyko spodziewając się popełnienia ewentualnych błędów. Dzięki temu uczy się mierzyć swoje sukcesy własnymi możliwościami, które akceptuje. Taka postawa pomaga stawiać sobie realistyczne cele.

Człowiek asertywny zna swoje prawa, które wykorzystuje na co dzień w relacjach międzyludzkich.

Możemy tutaj wymienić prawo własnego zdania, uczuć, emocji. Każdy z nas ma prawo do wypowiadania opinii, podejmowania własnych decyzji, zmiany zdania. Osoba asertywna zna te prawa i nie boi się z nich korzystać. Nie boi się mówić stanowczo ''nie''. Aktywnie szuka tego, czego chce. Jest pewna swojego zachowania, co znajduje odzwierciedlenie w jej wyglądzie.

Chcąc być asertywnym musimy przede wszystkim zdecydować, czego chcemy i czy jest to uczciwe oraz wyraźnie o to prosić. Nie możemy bać się podejmować ryzyka, musimy być wyciszeni i odprężeni.

Aby sprawdzić w jakim stopniu jesteśmy asertywni warto odpowiedzieć sobie na poniższe pytania:

1. Czy zwracasz głośno uwagę, kiedy ktoś jest nieuczciwy?

2. Czy podejmowanie decyzji sprawia ci trudności?
3. Czy unikasz ludzi lub sytuacji z obawy przed zakłopotaniem?
4. Czy niechętnie zabierasz głos w dyskusji?
5. Czy wyrażasz to. co czujesz?
6. Czy potrafisz otwarcie mówić o swoich uczuciach?
7. Czy potrafisz bronić swojego punktu widzenia?
8. Czy potrafisz głośno przeprosić za swoje błędy?
9. Czy potrafisz poprosić kogoś o pomoc?
10. Czy potrafisz powiedzieć ''nie'' niezależnie od tego, czy zranisz tym czyjeś uczucia?

Powyższy kwestionariusz asertywności pochodzi z ciekawej, moim zdaniem, książki Roberta Alberti i Michaela Emmonsa ''Asertywność'', którą polecam nie tylko nastolatkom ale i dorosłym, którym brakuje postawy asertywnej.

Drogi nastolatku wiedz, że bycie asertywnym ułatwia życie. Warto więc nauczyć się takiej postawy i sięgać po to, czego chcesz, nie raniąc przy tym innych.

Moment zwrotny

Bardzo trudnym okresem w życiu dziecka jest moment kiedy jego rodzice się rozwodzą. Jeszcze trudniej jest mu znieść ten fakt, jeśli rozwodzący się rodzice nie informują na bieżąco o tym, co się dzieje. A tymczasem dzieci chcą wiedzieć, co się tak naprawdę dzieje pomiędzy matką i ojcem.

Postawa dziecka w obliczu rozwodu jest różna. Może to być płacz, może to być postawa bierna.

Co wtedy zrobić?

Musimy zrozumieć, że dziecko ma prawo reagować na informację o rozwodzie tak, jak tego potrzebuje. Dajmy mu czas na oswojenie się z tą sytuacją, nie próbujmy zbyt gwałtownie wypytywać o uczucia. Poczekajmy aż wiadomość o rozwodzie sama dotrze do ich świadomości i zaczną zadawać pytania. Zmiany związane z rozstaniem stają się widoczne dla dziecka w ciągu kilku tygodni. Nowe zwyczaje i rytuały związane z codziennością odczuwa również dziecko. Ciężko mu przyzwyczaić się do zmiany godzin pracy rodzica, a w przypadku wydłużonych godzin pracy do nowych obowiązków domowych związanych z pomocą w kuchni czy porządkami domowymi. Kolejnym problemem, przed którym staje dziecko rozwodzących się rodziców jest niewątpliwie obawa przed reakcją rówieśników na informację o rozwodzie. Zdarza się bowiem, że dzieci dokuczają i wyśmiewają się, co powoduje że rozwód rodziców staje się okropnym piętnem wyciśniętym na ich czole. W takiej sytuacji warto głośno powiedzieć, że ''rodzice wzięli rozwód''. Taka postawa spowoduje, że wszelkiego rodzaju lęki i obawy znikają.

Wiele dzieci, które muszą się zmierzyć z rozwodem swoich rodziców obwinia siebie za to, co się stało. Niektórzy obwiniają jednego z rodziców, inni zaś obydwoje. Krótko mówiąc obwinianie jest emocjonalną reakcją na odczuwanie emocje. Kiedy dziecko przypisuje sobie winę za rozwód rodziców trzeba mu wytłumaczyć, że jest w wielkim błędzie i przekonywać je o tym, że mimo rozwodu rodzice nadal je kochają.

Nastolatkowi przeżywają rozwód rodziców szczególnie źle. Z racji dojrzewania w ich życiu poza tą okrutną sytuacją rozwodową pojawia się szereg innych problemów, z którymi trudno im się uporać. Wielu nastolatków nie ma ochoty zawracać sobie głowy życiem rodziców. Po prostu i tak mają dosyć swoich problemów. Z drugiej jednak strony potrzebują pewności o tym, że mają dom, w którym mogą znaleźć pomoc. Rozwód rodziców w sposób szczególny narusza swobodę realizacji tej potrzeby, uderzając w poczucie bezpieczeństwa. Młodzież w bardziej niebezpieczny sposób skłonna jest odreagowywać ból związany z rozwodem. Mowa tutaj o łamaniu prawa, sięganiu po alkohol czy narkotyki. Wiek dojrzewania to okres, w którym wielu nastolatków pozostaje w stanie wojny z jednym lub obydwojgiem rodziców. Rozwód powoduje ''dolanie oliwy do ognia''. Młody człowiek zaczyna formułować własne sądy i opinie na temat rozwodzących się rodziców. Ma to ścisły związek z ostrą krytyką i potępieniem rodziców. Nie zawsze tak musi być. Pamiętajmy, że uczucia, myśli i zachowania nastolatka, które dzisiaj wydają się bezwzględne i ostateczne, mogą w przyszłości ulec zmianie. Warto więc odczekać, uzbroić się w cierpliwość i przede wszystkim dużo rozmawiać ze swoim dzieckiem. Im mniej awantur, złości i manipulacji, a więcej współdziałania w wywiązywaniu się z obowiązków rodzicielskich, tym lepiej dla psychiki dziecka.

Warto pomyśleć o pomocy psychologicznej, dzięki której łagodniej przejdziemy przez kryzys związany z rozwodem.

                                                       

Zachęcam również do skorzystania z pomocy specjalistycznej udzielanej przez grupę psychologów i pedagogów dyżurujących przy infolinii 116111. Dzwoniąc pod ten darmowy numer możemy opowiedzieć o swoich uczuciach, zadać pytania czy po prostu się wygadać.

Ten darmowy Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży warto sobie zapamiętać.

Zbuntowany świat

Okres dojrzewania jest niezwykle obfitujący w problemy wychowawcze. Nasze dziecko wkracza w okres buntu. Niejednokrotnie nie potrafimy sobie poradzić z relacjami z nastolatkiem. Do najczęstszych problemów wychowawczych nastolatków należą rywalizacja z rodzicami, nadpobudliwość, potrzeba większej swobody, chęć wolności.
Dojrzewający nastolatek jest zazwyczaj bardzo drażliwy i łatwo go dotknąć każdym słowem krytyki. W jednej chwili czuje się dorosły, i tak też chce być traktowany. Po chwili jednak pragnie przytulenia i troskliwości. Jest to dla niego niezwykle trudny okres, przez który musimy mu pomóc mądrze przejść. Najczęstszą przyczyną konfliktów nastolatka z rodzicami są zarzuty braku swobody. Zbliżający się do dorosłości nastolatek upomina się o swoje prawa, a z drugiej zaś strony boi się dorosłości. Drodzy rodzice rozmawiajmy z naszym dojrzewającym dzieckiem, nawet jeśli mówi, że tego nie potrzebuje.
Seksualizm                                 

Uaktywnienie hormonów u dojrzewającego nastolatka zmusza go do zainteresowań sprawami seksualnymi i romantycznymi aspektami życia. Niestety, odżywający popęd seksualny u nastolatka przegrywa z nieśmiałymi kontaktami z płcią przeciwną. Dopiero, w nieco starszym wieku, nastolatek staje się gotowy do pierwszego kontaktu cielesnego z płcią przeciwną. Zadbajmy o właściwe przygotowanie go do życia seksualnego. Ojciec powinien porozmawiać z synem o antykoncepcji. Tak samo – matka z córką. Nie traktujmy tematu seksualności jako tematu wstydliwego. Nie odkładajmy rozmowy o seksie w nieskończoność. Ważne jest również przygotowanie szkolne nastolatka do życia seksualnego, dlatego wychowanie do życia w rodzinie powinno być przedmiotem obowiązującym w każdej szkole. W interesie każdego rodzica powinno być przygotowanie dziecka do współżycia, w taki sposób, by nabyło ono umiejętności przewidywania konsekwencji.

 

Nałogi
Statystyki odnoszące się do picia alkoholu wśród nieletnich są przerażające. Prawie 90% nastolatków pije alkohol. Nastolatek pod wpływem alkoholu miewa spowalniające procesy myślowe, obniżoną sprawność ruchową, zniekształcające wrażenia wzrokowe i słuchowe. Ponadto nastolatek pod wpływem alkoholu narażony jest na ryzykowne zachowania. Często uczestniczy w bójce, prowadzi samochód, odbywa stosunki płciowe kończące się nierzadko nieplanowaną ciążą.
Innym, równie popularnym nałogiem nastolatków jest palenie tytoniu. Młodzi ludzie sięgają po papierosa z ciekawości, naśladując dorosłych, czy też za namową rówieśników. Warto porozmawiać z dzieckiem o konsekwencjach palenia. Porozmawiać o umiejętności powiedzenia stanowczo ”nie”.
Najgorszym nałogiem, przed jakim chcielibyśmy uchronić nasze dziecko są narkotyki. Młodzi ludzie ”biorą” prochy z kilku podstawowych powodów: chęci zabawienia się, poczucia bycia kimś wyjątkowym, chęci zwrócenia na siebie uwagi – coraz częściej dotyczy to rodziców – ciekawości, chęci zaimponowania, braku asertywności czy też obawy przed odrzuceniem z grupy.
Warto rozmawiać z nastolatkiem o wszystkich czyhających na niego nałogach, zanim jeszcze zbliży się do wieku, w którym występuje chęć eksperymentowania. Walka z nałogiem jest chyba najtrudniejszym problemem wychowawczym, z którym często musimy się zmierzyć.
Oto kilka wskazówek dla rodziców:

• rozbudźmy zainteresowania
• okazujmy zrozumienie i serce
• rozmawiajmy z nastolatkiem
• słuchajmy, kiedy do nas mówi
• uczmy się wzajemnego zaufania
• bądźmy konsekwentni
  
• nie podnośmy głosu
  
• pozwólmy nastolatkowi przedstawić swój punkt widzenia
  

Jazda przez życie z zaciągniętym hamulcem – niska samoocena nastolatka

W dzisiejszym artykule chciałabym skłonić do refleksji na temat poczucia własnej wartości.

Jako nastolatkowie wchodzicie w bardzo ważny etap swego życia polegający na tworzeniu się tożsamości. To istotny czas dla poczucia własnej wartości. Zmiany, jakich doświadcza młody człowiek są zauważalne niemal w każdym obszarze życia - fizycznym, psychicznym i emocjonalnym. Etap taki związany jest z formowaniem własnej tożsamości a więc dążenie do sprecyzowania celów, wartości i przekonań.

Zastanówmy się więc czym dla nastolatka jest poczucie własnej wartości?

To nie tylko akceptowanie siebie ale i znajomość swoich wad oraz praca nad nimi. Aby móc zrozumieć swoje poczucie wartości warto się zastanowić nad dwoma czynnikami. Pierwszym z nich jest porównywanie tego kim jestem z tym, kim chciałbym być. Drugi czynnik to poczucie wsparcia ze strony osób najbliższych. To właśnie wsparcie jest bardzo ważne w życiu nastolatka.

A dlaczego?

Postaram się to Wam wytłumaczyć. Weźmy za przykład nastolatka, który czuje spójność swoich wartości, jest zadowolony ze swoich wyborów, zalet i osobowości, jednakże brakuje mu wsparcia ze strony rodziców. Poczucie własnej wartości dla tego człowieka jest niskie. Namawiam więc rodziców do tego, by wspierali swoje dorastające dzieci w ich trudnych chwilach.

Jak sprawdzić na jakim poziomie jest nasza samoocena?

Pamiętam jedne z kilku warsztatów psychologicznych, w których brałam udział podczas studiów. Dyskutowaliśmy właśnie o poczuciu własnej wartości. Doszliśmy do wniosku, że samoocena wyraża się na wiele sposobów:

• w sposobie mówienia i poruszania się, dzięki czemu możemy wywnioskować, czy człowiek jest zadowolony z życia
• w otwartości na krytykę, swobodzie przyznawania się do błędów – wysoka samoocena to brak uznawania siebie za '' NAJ''
• w harmonii między tym, co czynimy i co mówimy
• w otwartości na nowe wyzwania i możliwości życiowe
• w umiejętności zachowania harmonii i godności w sytuacji stresowej
• w fakcie, że uczucie lęku, jakie nas dopadnie nie zburzy naszego celu

Ostatni podpunkt wydał mi się bardzo istotny w budowaniu własnej samooceny. Gdy mamy niską samoocenę, często manipuluje nami lęk. Często jest to lęk nieuzasadniony. Ludzie, którymi rządzi lęk, mimo tego, że potrafią przeciwstawić się negatywnemu obrazowi siebie i postępować wbrew niemu, często ulegają rezygnacji. Osoby takie mówią sobie, że są bezsilne – a w nagrodę za swą postawę nie muszą podejmować ryzyka. Nauczmy się więc stawać przed koniecznością realizacji swoich celów pomimo emocjonalnego oporu

Człowiek cechujący się niską samooceną zazwyczaj jest nieustannym pesymistą, wstydzi się, zamartwia się o przyszłość, nie radzi sobie z krytyką, boi się podejmować życiowe decyzje.

Osoby mające niskie poczucie własnej wartości powinny się zastosować do kilku rad:

• Myślmy optymistycznie – nie pytajmy po raz setny '' czy mi się uda? ''

• Dziękujmy za komplementy zamiast mówić '' oj co ty mówisz?''
• Nie nakręcajmy się niepotrzebnie widząc, że koleżanki patrząc w naszą stronę ironicznie się uśmiechają. Zazwyczaj to wyobraźnia podpowiada nam coś, co nie ma miejsca.
• Kiedy popełnimy błąd nie mówmy '' nie udało mi się '' , powiedźmy lepiej '' trudno, każdy popełnia jakieś błędy ''
• Nie porównujmy się z nikim. Każdy ma w sobie coś, czym mógłby się pochwalić. Znajdźmy to u siebie. Koncentrujmy się na swoich mocnych stronach
• Unikajmy dyskusji z krytykantami. Ludzie tacy potrafią wyrządzić wiele złego.
• Prowadźmy zdrowy tryb życia: ruch na świeżym powietrzu, uśmiech, zdrowe jedzenie.

Myślę, że powyższe wskazówki wraz ze wsparciem najbliższych pozwolą Wam budować własną tożsamość i stać się ludźmi o wysokim poczuciu własnej wartości.

Agresja - zjawisko powszechne wśród młodzieży

Wzrost agresywności wśród młodzieży budzi coraz większy niepokój. Agresja jest niczym innym jak zaszkodzeniem lub zadaniem bólu innemu człowiekowi. Najbardziej widocznymi przejawami agresji wśród nastolatków są zabójstwa, rozboje oraz pobicia. Agresja staje się zjawiskiem powszechnym we wszystkich warstwach społecznych. Właśnie wśród nastolatków wynosi znaczny odsetek. Wzrost agresywności obserwowany jest zarówno u dziewcząt, jak i u chłopców. Widać ogromną manifestację zachowań agresywnych w przestrzeniach społecznych, które do tej pory uchodziły za nieprzyzwalające do tego typu występków. Mowa tutaj o szkołach czy innych miejscach publicznych, gdzie do tej pory agresja występowała sporadycznie. To, co zaskakuje to niewątpliwie fakt, że obserwuje się obniżenie wieku nieletnich sprawców zachowań agresywnych.

Jakie są przyczyny zachowań agresywnych wśród nastolatków?

Do jednej z głównych przyczyn występowania agresji wśród młodzieży jest na pewno doświadczenie przemocy w rodzinie, jak również bezstresowe wychowanie i wiążący się z tym brak jakichkolwiek wymagań. Agresja to wynik efektu umiejętności wywierania wpływu społecznego, objaw braku umiejętności społecznych oraz zaburzeń osobowościowych. Jest to niewątpliwie objaw doświadczeń ekstremalnych.

Agresja może być zachowaniem wyuczonym, zwłaszcza że silną rolę odgrywa tu obserwacja, naśladownictwo i osobiste doświadczenia. Wiadomo bowiem, że dzieci, które doznały agresji ze strony najbliższych bardziej są narażone na to, że będą stosować agresję wobec innych, aniżeli dzieci wychowywane w spokojnej atmosferze.

Również znaczenie mediów w kreowaniu agresji jest ogromne. Upowszechnienie elektronicznych środków przekazu przyczynia się w dużej mierze do występowania zjawiska agresji wśród nastolatków. Osoby, które nagminnie oglądają dużo scen przemocy w TV stają się bardziej agresywne niż stroniący od tego typu rozrywek. Zdaniem psychologów to właśnie czas spędzany na oglądaniu scen agresywnych przyczynia się do pozytywnego myślenia o agresji. Oglądanie scen przemocy ma ogromny wpływ na sposób postrzegania świata realnego. Osoby uwielbiające sceny agresywności postrzegają otaczającą rzeczywistość jako nieprzyjazną i nasyconą złem.

Dla wielu nastolatków agresja staje się jednym z najważniejszych sposobów rozwiązywania problemów związanych z własną tożsamością.

Do najczęściej występujących przyczyn występowania agresji wśród nastolatków zaliczyć możemy między innymi błędy wychowawcze, nadmierny rygoryzm lub liberalizm wychowawczy. Nastolatek, który odczuwa brak miłości ze strony najbliższych czy też odczuwający brak poczucia bezpieczeństwa czy przynależności do rodziny częściej stosuje agresję niż nastolatek, który czuje się potrzebny i kochany.

Omawiając już temat agresji warto wspomnieć o tym, że zjawisko narastania przemocy i agresji dotyczy także szkoły. Czynnikami wywołującymi zachowania agresywne są na pewno odgórnie narzucony porządek, zbyt duża liczba uczniów w klasie, brak doceniania i podkreślania postępów uczniów, skupienie jedynie na negatywnych zachowaniach czy brak spójnych reakcji wszystkich nauczycieli na zachowania agresywne,

Sposobem na przeciwdziałanie agresji jest na pewno zadbanie o rozwijanie zainteresowań, budzenie pasji, umiejętne organizowanie czasu wolnego. Rodzice i szkoła powinni zadbać o prezentowanie prawidłowych wzorców zachowań w sytuacjach konfliktowych, oraz uczyć umiejętności radzenia ze stresem i negatywnymi emocjami.  

Poznaj swoje prawa nastolatku

Poznaj i chroń swoje prawa

Każdy nastolatek uczęszcza do jakiejś szkoły. Nie każdy jednak zna swoje prawa, które wynikają z bycia uczniem. Każda szkoła powinna posiadać jakiś regulamin, zgodnie z którym uczeń będzie starał się postępować.

Jakie prawa ma uczeń?

Każdy uczeń ma prawo do opieki wychowawczej i odpowiednich warunków pobytu w placówce. Ma prawo do bezpieczeństwa oraz ochrony przed wszelkimi formami przemocy fizycznej i psychicznej. Uczeń ma prawo do swobodnego wyrażania swych myśli i przekonań religijnych i światopoglądowych. Nikt nie ma prawa negować tego a tym bardziej karać.

Wiele się słyszy o niesprawiedliwości w ocenianiu. Sama spotkałam się z tym kilka razy na studiach magisterskich. Nauczyciel ma obowiązek oceniać ucznia w sposób sprawiedliwy, obiektywny i zrozumiały dla niego. Uczeń nie może być oceniany z konkretnego przedmiotu na podstawie jego postawy, zachowania. Podczas oceniania nauczyciel musi brać pod uwagę jedynie zdobyte wiadomości i umiejętności ucznia. Oceny postawy ucznia dokonuje się w ocenie zachowania. Możliwość korzystania z porad pedagoga i psychologa to kolejne prawo każdego ucznia. To osoby, do których uczeń może się zwrócić ze swoimi problemami bądź nurtującymi go pytaniami natury psychologicznej. Każdy uczeń ma prawo odwołać się od decyzji nauczyciela lub dyrektora szkoły. Ma również prawo do zmiany szkoły w ciągu roku szkolnego.

W przypadku naruszenia praw ucznia można się odwołać do Rzecznika Praw Ucznia. Działania Rzecznika zmierzają do ochrony dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem, demoralizacją, zaniedbaniem oraz innym złym traktowaniem.

W sytuacji kiedy wychowawca klasy nie interweniuje w zgłoszonej przez ucznia lub całą klasę sprawie, uczeń może poprosić o pomoc Rzecznika Praw Ucznia,

Poza prawami związanymi z byciem uczniem, każdy nastolatek, który ukończył 13. rok życia ma zdolność do czynności prawnych.

Co to oznacza?

Krótko mówiąc jest to zdolność do samodzielnego kształtowania swojej sytuacji prawnej a więc nabywania praw i zaciągania zobowiązań. Każdy małoletni między 13. a 18. rokiem życia może bez zgody i wiedzy opiekunów zawierać umowy, tylko jeżeli dotyczą drobnych, bieżących spraw życia codziennego. Przykładem może być zakup słodyczy. Z kolei w przypadku chęci zakupu komputera musi mieć zgodę rodzica lub opiekuna prawnego, który powinien potwierdzić taką transakcję sprzedawcy. W przeciwnym wypadku rodzic ma prawo oddać towar i żądać zwrotu pieniędzy.

Osoby, które ukończyły 16.rok życia mogą pracować zarobkowo jako pracownicy młodociani. I tutaj również powinni poznać swoje prawa. Zatrudnienie takie obwarowane jest wieloma rygorami. Ma to na celu przede wszystkim ochronę młodego organizmu przed szkodliwymi warunkami pracy, ich wpływem na zdrowie a także możliwości realizacji obowiązku szkolnego. Młodociany, który nie posiada kwalifikacji zawodowych, może być zatrudniony tylko w celu przygotowania zawodowego. Tak więc mamy prawo do pracy zarobkowej przestrzegając jednak pewnych warunków. Odsyłam więc do Kodeksu pracy, działu IX Zatrudnianie młodocianych.

Poza tym Konstytucja RP, Konwencja o Prawach Dziecka oraz Ustawa o Rzeczniku Praw Dziecka stanowią najważniejsze odnoszące się do dziecka stanowione akty prawne, z którymi każdy nastolatek ma prawa się zapoznać.

Narkomania wsród młodzieży

Świat niebezpiecznych eksperymentów

Cała przygoda z narkotykami rozpoczyna się zwykle od spróbowania. Żaden narkoman nie sięgnął po narkotyk, by się uzależnić. A jednak...często jest tak, że jeden, głupi wybryk może być początkiem uzależnienia.

O narkotykach mówi się wiele, nie każdy jednak zdaje sobie sprawę z niebezpieczeństwa, jakie pociągają za sobą tego typu używki.

W całej przygodzie z narkotykami niebezpieczne jest tak zwane uzależnienie psychiczne, które objawia się przymusem zażycia narkotyku. Osoba uzależniona jest przekonana, że bez kolejnej dawki nie rozładuje swego napięcia. Są to niejednokrotnie tak silne emocje, że potrafią zagłuszyć racjonalne myślenie.

Zapytawszy narkomana o powód sięgania po narkotyk odpowie nam, że ''chce mieć odlot'', ''chce zapomnieć o otaczającej go rzeczywistości'', ''chce poczuć się choć przez chwilę cudownie''.

Żyje w swoim wyimaginowanym świecie nie potrafiąc z niego wyjść. Staje się niewolnikiem świata, nad którym stracił kontrolę. Uzależnienie psychiczne nie boli, aż do czasu pojawienia się uzależnienia fizycznego, które daje typowe objawy chorobowe. Jest to stan przystosowania się organizmu narkomana do przyjmowanego narkotyku. Kiedy odczuwamy brak substancji w organizmie, wówczas dochodzi do dolegliwości fizycznych. Narkoman odczuwa głód narkotykowy, który jest określany jako zespół abstynencyjny. 

Zespół taki objawia się często drżeniem, lękiem, potliwością, skurczami mięśni, nudnościami oraz innymi nieprzyjemnymi dolegliwościami. Narkoman, który odczuwa takie dolegliwości, często nie zdaje sobie sprawy z faktu, że nadszedł etap, kiedy on sam nie decyduje już o tym, kiedy weźmie. O tym decyduje już jego ciało, które domaga się coraz większych dawek...

Co skłania młodych ludzi do sięgania po narkotyki?

Powodów eksperymentowania z narkotykami jest mnóstwo. Najczęściej są to nastolatkowie, którzy odczuwają brak poczucia bezpieczeństwa, osamotnienie lub presję otoczenia. Obawa przed tym, że zostaną odrzuceni i będą się różnić od rówieśników stają się motywacją do brania narkotyków. Kolejnymi czynnikami, które wpływają na nałóg narkotykowy, jest na pewno chęć zwrócenia na siebie uwagi, chęć zaimponowania czy też ucieczka od problemów. U podłoża narkomanii nastolatków tkwi często emocjonalna niedojrzałość. Młodzież nie potrafi pogodzić się z problemami, jakie niesie życie. Wierzą w to, że narkotyki, zmienią ich pojmowanie o otaczającej ich rzeczywistości. Niestety jest to tylko świat iluzji, który szybko znika, a problemy wracają.

Co powinno zaniepokoić rodziców i przyjaciół w zachowaniu młodego człowieka?

Podstawowym sygnałem ostrzegawczym jest na pewno pogorszenie relacji dziecko-rodzic oraz relacji koleżeńskich. Wszelkiego rodzaju konflikty i kłopoty, jakie dotykają młodego człowieka, cz powodują często lęk i stany depresyjne. Młody narkoman staje się zbyt gadatliwy lub nadzwyczaj milczący. Przygnębienie, zmiana stylu życia to kolejne bardzo istotne czynniki. U narkomana obserwuje się często zaburzenia snu w postaci późnego zasypiania i wstawania jak również zasypiania o nietypowych porach. Wielu narkomanów popada w konflikty z prawem. Dlaczego? Narkotyk kosztuje, a kiedy w grę wchodzi głód narkotykowy, nie ma ceny, której narkoman nie zapłaci za jego zlikwidowanie. Ucieczka do życia przestępczego jest więc często obserwowana u uzależnionych od narkotyków młodych osób.

Jeśli zauważymy niepokojące objawy mogące świadczyć o tym, że nasze dziecko lub przyjaciel zaczął ''brać'' - reagujmy od razu. Nie odkładajmy tego na potem. Nie pozwólmy, by narkotyki stały się substytutem rozmów z rodzicami, akceptacji i miłości. Drodzy rodzice, nie twórzmy rodziny, w której jesteśmy obok siebie. Rozmawiajmy z sobą otwarcie, nie bójmy się trudnych tematów.

     Anna Głowacka Piotrowska
'' Świat Nastolatków ''

Artykułem tym zadebiutowałam w kwartalniku Feniks Psychoterapia Uzależnień w grudniu 2012 roku.

Anoreksja

Szkielet rzeczywistości

Zwykle zaczyna się od potrzeby zrzucenia kilku kilogramów po to, by poczuć się dobrze w swoim ciele. Często jest tak, że osiągając wcześniej zaplanowaną wagę, nie kończymy odchudzania a raczej wyznaczamy sobie kolejny próg wagowy. W taki właśnie sposób tracimy kontrolę nad nad procesem odchudzania. To pierwszy krok do anoreksji, która staje się coraz większym problemem społecznym w naszym kraju. Specyfika anoreksji polega na tym, że w miarę pogorszenia się stanu zdrowia, obsesja o głodzeniu potęguję. Niejedna osoba chora na anoreksję woli umrzeć, niż zjeść.

Ofiarami anoreksji są zazwyczaj nastolatki, które pragną wyglądać szczuplej. Już na samym początku tej podstępnej choroby, młoda dziewczyna przeżywa silny lęk przed przytyciem. Spoglądając w lustro widzi całkowitą odwrotność prezentowanych i lansowanych przez media wzorców. Pragnie być szczupła jak modelka, nie zdając sobie sprawy z konsekwencji swoich zamierzeń. Anorektyczkami są zazwyczaj dziewczyny o silnej osobowości, które uparcie dążą do celu i które za wszelką ceną muszą być wyjątkowe. Często nie są świadome tego, że piękne modelki z reklam, to typowy produkt specjalistów od reklamy, chirurgii plastycznej oraz technik komputerowych.

Jakie są charakterystyczne objawy anoreksji?     

Na pewno jest to duży spadek wagi oraz chęć dalszego chudnięcia. Kolejnym krokiem jest zażywanie środków przeczyszczających oraz wyłudzanie wymiotów. Anorektyczka jest przekonana o tym, że wciąż jest gruba, doprowadzając tym do wyniszczenia organizmu. Często spotykanymi objawami u anorektyczki są wymioty oraz bóle brzucha. Pojawia się obniżona temperatura ciała oraz zbyt wolna akcja serca. Dążenie do chorobliwego wychudzenia ciała staje się obsesją, od której młoda dziewczyna nie potrafi się uwolnić. Bycie chudą jest ważniejsze dla niej od zdrowia.

Anorektyczki posiadają charakterystyczne cechy osobowości. Często odsuwają się od innych, unikają nawiązywania kontaktów. Cechą, którą przypisuje się chorym na anoreksję jest skłonność do perfekcjonizmu. Cierpiący na anoreksję koncentrują się na nauce, chcą odnosić sukcesy. Tym samym cechuje je lęk przed niepowodzeniem oraz niepewność. Sytuacja taka powoduje niską samoocenę.

Jak rozpoznać, że nasza bliska koleżanka cierpi na zaburzenia odżywiania?

Już sam fakt, że w szybkim tempie schudła kilka kilogramów powinno nas zaniepokoić. Kolejnym sygnałem jest drażliwość na punkcie jedzenia. Chorzy na anoreksję ukrywają lub wyrzucają jedzenie, zaczynają nosić luźne ubrania, by ukryć swoją prawdziwą figurę. Żyją w zmienionym stanie świadomości, który w ich subiektywnym odczuciu jest bardzo piękny. Po co więc z niego wychodzić? Chorzy postrzegają siebie zupełnie inaczej niż widzi je otoczenie. Nie można im racjonalnie wytłumaczyć, że powinni się leczyć. Anorektyczka nigdy nie zgłosi się sama o pomoc. Oto musi zadbać ktoś jej bliski. Ktoś, kto pomoże jej wyjść z tej podstępnej choroby. Jak to zrobić? Na pewno nie powinniśmy zmuszać chorej do leczenia bo stracimy jej zaufanie. Nie należy również wierzyć w to, że chora o własnych siłach upora się z anoreksją. Anorektyczka aby jeść, musi przezwyciężyć lęk przed przytyciem oraz wstręt do jedzenia. Aby mogła przejść przez ten trudny dla niej okres potrzebna jest fachowa pomoc psychoterapeutyczna polegająca na eliminacji zachowań i myśli, które towarzyszą zaburzeniom odżywiania.
Zadbajmy więc o taką pomoc.

Droga na skróty czyli iluzja sukcesu

Współczesna cywilizacja trapiona jest licznymi zagrożeniami. Jednym z nich jest zjawisko tak zwanego dopingu, które dotyka coraz więcej nastolatków.

Z roku na rok na naszym rynku pojawiają się jakieś nowe substancje, wabiące złudną iluzją sukcesu. Coraz więcej jest wymyślonych metod, które rzekomo pozwolą młodym ludziom skrócić drogę do sukcesu i uzyskać sylwetkę, o jakiej marzą. Kiedy obserwujemy pierwsze zadziwiające nas pozytywnie rezultaty, wszelkiego rodzaju zasady czystej walki, a także zdrowy rozsadek odchodzą w zapomnienie. Taka postawa jest niczym innym jak złowrogim cieniem dopingu, to oszukiwanie własnego organizmu.

Czym jest doping? Przyjrzyjmy się tematowi z bliska...

Doping jest sztucznym podnoszeniem wydolności fizycznej i psychicznej metodami wykraczającymi poza naturalny trening. Kojarzymy go zazwyczaj ze stosowaniem zakazanych środków.

Zgodnie z decyzją Komisji Medycznej MKOL wyróżniamy kilka klas środków dopingujących, jednakże jednym z większych problemów współczesnego dopingu stosowanego przez młodych ludzi są steroidy anaboliczno - androgenne (SSA – anaboliki). To właśnie steroidy stanowią znaczną przewagę wśród wszystkich wykrytych niedozwolonych związków.

Zanim więc sięgniemy po sterydy zwane potocznie koksem zastanówmy się czy warto?

Zapoznajmy się ze skutkami ubocznymi stosowania sterydów.

Możemy je podzielić na efekty krótkotrwałe i odległe czyli ujawniające się dopiero po kilku latach.

Kobiety stosujące sterydy mogą liczyć się z następującymi skutkami: zanik gruczołów sutkowych, zaburzenia miesiączkowania, brak owulacji, zmiana sylwetki ciała, nadmierne owłosienie, obniżenie skali głosu, przerost łechtaczki.

U mężczyzn dochodzi do zaniku jąder, powiększenia gruczołów sutkowych, zatrzymania moczu.

To tylko niektóre następstwa stosowania sterydów.

Bardzo niebezpieczne jest stosowanie sterydów przez młodzież. Do groźnych następstw zaliczyć możemy między innymi negatywne oddziaływanie na psychikę. Młody człowiek może odczuwać agresywność, dziwne stany podniecenia, stany paniki, urojenia, wzrost ciśnienia, krwawienia z nosa, trądzik, rozstępy, zaburzenia funkcji wątroby. U wielu nastolatków stosujących sterydy pojawiają się próby samobójcze oraz depresja.

Warto wiedzieć, że większość sterydów spowoduje magazynowanie wody i elektrolitów w mięśniach wywołując obrzmienie tkanki. To poczucie złudnego efektu zwiększenia siły i objętości mięśni. Serce zmuszone jest niestety do większego wysiłku.

Sterydy mogą okazać się bardzo szkodliwe dla zdrowia, a nawet mogą zabić - wszystko zależy od tego, jakie sterydy stosujemy, w jakich dawkach i z czym je łączymy.

Niepokojące staje się nakłanianie młodych sportowców do przyjmowania sterydów czy innych środków dopingujących ze strony trenera. A zjawisko to zaczyna nosić znamię społecznego przyzwolenia. Trener, który buduje własny dorobek, żerując na naiwności podopiecznych nie zasługuje na miano trenera.

Każdy, młody człowiek zanim sięgnie po doping powinien zapoznać się z ewentualnymi zagrożeniami i konsekwencjami swej decyzji. Pamiętajmy, że droga na skróty może nas wiele kosztować. Podążajmy więc wytyczonymi szlakami, które są bezpieczne i dają większe poczucie satysfakcji.